CƠN HEN NẶNG BỘI NHIỄM TRÊN NỀN BỆNH LÝ HẸP KHÍ QUẢN VÀ MỀM SỤN KHÍ QUẢN Ở TRẺ EM: BÁO CÁO CA LÂM SÀNG
##plugins.themes.vojs.article.main##
Tóm tắt
Khò khè tái diễn và suy hô hấp cấp ở trẻ em do bất thường cấu trúc đường thở bẩm sinh là hệ quả của sự suy yếu hoặc khiếm khuyết các vòng sụn nâng đỡ. Vòng sụn khí quản là một cấu trúc hình chữ C, giúp đường dẫn khí mở rộng và ổn định trước biến động của áp suất âm lồng ngực, từ đó ngăn ngừa hiện tượng xẹp đường thở động vào cuối thì thở ra. Sự phát triển toàn vẹn của các cấu trúc này bị ảnh hưởng bởi tình trạng sinh non và các dị tật ống tiêu hóa bẩm sinh (như teo hoặc hẹp thực quản), quyết định đến khả năng duy trì thông khí của trẻ sau sinh. Những rối loạn giải phẫu này không chỉ làm tăng kháng lực đường thở mà còn gây ứ đọng dịch tiết, dẫn đến các cơn hen phế quản nặng và các đợt bội nhiễm phổi tái phát. Nhìn chung, bệnh lý cấu trúc đường thở thường bị che lấp bởi các triệu chứng tương đồng với hen phế quản; sự phối hợp này tạo nên một bệnh cảnh phức tạp, biểu hiện qua cả hai khía cạnh: khò khè kháng trị kéo dài và suy hô hấp nặng diễn tiến từ nền tảng bất thường giải phẫu. Chúng tôi mô tả lâm sàng và kết quả điều trị của ca bệnh có hen phế quản cơn nặng bội nhiễm với tình trạng bệnh lý nền hẹp khí quản và mềm sụn. Trường hợp này nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao nhận thức về các bất thường cấu trúc đường thở ở trẻ đã và đang mắc các bệnh lý hô hấp. Việc nhận biết sớm những khiếm khuyết bẩm sinh này rất quan trọng trong việc cải thiện tình trạng bệnh nhi, tránh điều trị không hiệu quả cũng như lạm dụng corticoid. Trong khi hẹp khí quản làm giảm khẩu kính đường thở cấu định, dẫn đến dễ nhiễm trùng, ứ đọng đàm thì mềm sụn khí quản lại gây xẹp khí quản khi thở ra, từ đó biểu hiện các triệu chứng rất giống hen (khò khè, ứ khí, giảm thông khí).
##plugins.themes.vojs.article.details##
Từ khóa
Hen phế quản, hẹp khí quản, mềm sụn khí quản, trẻ em, bất thường cấu trúc đường thở
Tài liệu tham khảo
2. Sharma GD. Pediatric Asthma. Medscape eMedicine. 2026.
3. Võ Thị Kim Nguyên, Ông Huy Thanh, Nguyễn Minh Phương, Bùi Quang Nghĩa. Đánh giá kết quả kiểm soát hen phế quản ở trẻ em từ 6 – 15 tuổi tại Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ năm 2023 - 2024. Tạp chí Y học Việt Nam 2024;540(2). https://doi.org/10.51298/vmj.v540i2.10376
4. Tăng Chí Thượng, Nguyễn Thanh Hùng, Phạm Văn Quang. Bài giảng Nhi khoa Tập 1. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; 2021:335.
5. (GINA) GIfA. Sổ tay hướng dẫn quản lý và dự phòng hen (cho người lớn, trẻ vị thành niên và trẻ em 6–11 tuổi). 2025. https://ginasthma.org/wp-content/uploads/2025/11/GINA-2025-Summary-Guide-Vietnamese-WMS.pdf
6. Dubin S, Patak P, Jung D. Update on Asthma Management Guidelines. Mo Med 2024;121(5):364-367.
7. Duarte I, Canedo F, Pinto M et al. From Childhood to Adulthood: A Case of Congenital Tracheal Stenosis. Cureus 2025;17(11). https://doi.org/10.7759/cureus.97763
8. Walton SvR, Derek. Tracheal Reconstruction. StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing; 2022.
9. Trần Minh Điển, Lê Thị Hồng Hanh. Chẩn đoán và điều trị bệnh lý hô hấp nhi khoa. 1 ed. Nhà xuất bản Y học; 2022:203. Trung tâm Hô hấp – Bệnh viện Nhi Trung ương.
10. Education RM. Tracheomalacia: Dynamic Airway Evaluation in Pediatrics - Complete Guide for DNB, NEET SS & Board Examination. RxDx Medical Education. Accessed March 31, https://www.rxdx.co.in/pediatrics/articles/tracheomalacia_dynamic_airway_evaluation
11. Bình Nguyên. Cứu sống bệnh nhi mắc chứng mềm khí quản bẩm sinh. Kiến Thức 2025. https://kienthuc.net.vn/cuu-song-benh-nhi-mac-chung-mem-khi-quan-bam-sinh-post1581087.html
12. Yang DvC, Marco. Tracheomalacia. StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing; 2023.
13. Dal Negro RW, Tognella S Fau - Guerriero M, Guerriero M Fau - Micheletto C, Micheletto C. Prevalence of tracheobronchomalacia and excessive dynamic airway collapse in bronchial asthma of different severity. (1828-695X (Print)
14. Siddiqui NUR, Rehman AU, Sultan A et al. Tracheal stenosis misdiagnosed as asthma: a case report. Journal of Medical Case Reports 2024;18(1):588. https://doi.org/10.1186/s13256-024-04915-3
15. Chetambath R. Tracheobronchomalacia in obstructive airway diseases. Lung India. 2016;33(4):451-451. https://doi.org/10.4103/0970-2113.184929
16. Husta BC, Raoof S, Erzurum S, Mehta AC. Tracheobronchopathy From Inhaled Corticosteroids. Chest 2017;152(6):1296-1305. https://doi.org/10.1016/j.chest.2017.08.013
17. Kamran A, Jennings RW. Tracheomalacia and Tracheobronchomalacia in Pediatrics: An Overview of Evaluation, Medical Management, and Surgical Treatment. Front Pediatr 2019;7:512. https://doi.org/10.3389/fped.2019.00512
18. Møller HA-OX, Schmidt MN, Ifaoui IBR et al. Tracheomalacia and surgical options: A case series perspective. Acta Paediatr 2025;114(1):59-64. https://doi.org/10.1111/apa.17452
19. Almogarry L, Alradhi A, Alshamrani AS. Isolated Tracheabronchomalacia Misdiagnosed for Years as Bronchial Asthma. Cureus 2023;15(3). https://doi.org/10.7759/cureus.35641
20. Uyar M, Sanli M, Kervancioglu S et al. Tracheobronchomalacia as a Rare Cause of Chronic Dyspnea in Adults. Med Princ Pract 2017;26(2):179–181. https://doi.org/10.1159/000455858
21. Goyal V, Masters IB, Chang AB. Interventions for primary (intrinsic) tracheomalacia in children. Cochrane Database Syst Rev 2012;10(10). https://doi.org/10.1002/14651858.cd005304.pub3
22. Florio A, Ghezzi MA-O, Rizzo F et al. Diagnosis, Treatment, and Follow-Up of Tracheo/Bronchomalacia in Children: The Italian Multicenter Experience. Children (Basel) 2025;12(11):1511. https://doi.org/10.3390/children12111511.