TÁC DỤNG KHÔNG MONG MUỐN KHI ĐIỀU TRỊ MTX LIỀU 5G/M2 DA CHO BỆNH NHÂN BẠCH CẦU CẤP DÒNG LYMPHO NGUY CƠ CAO TẠI BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG GIAI ĐOẠN 2023 - 2024
##plugins.themes.vojs.article.main##
Tóm tắt
Đặt vấn đề: Methotrexate liều cao (HD-MTX) là một thuốc quan trọng trong phác đồ điều trị bạch cầu cấp dòng lympho B nguy cơ cao ở trẻ em. Tuy nhiên, thuốc có thể gây ra nhiều độc tính khác nhau, ảnh hưởng đến kết quả điều trị và an toàn của bệnh nhi.
Mục tiêu: Mô tả các tác dụng không mong muốn của HD-MTX ở bệnh nhi mắc bạch cầu cấp dòng lympho tiền B nguy cơ cao.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả được tiến hành trên 35 bệnh nhi với tổng cộng 140 đợt điều trị HD-MTX tại Bệnh viện Nhi Trung ương trong giai đoạn 2023-2024. Các biểu hiện độc tính trên lâm sàng và xét nghiệm được ghi nhận và phân loại theo Tiêu chuẩn CTCAE 5.0.
Kết quả: Tuổi trung vị của bệnh nhi là 6 tuổi (IQR: 4-10), tỷ lệ nam/nữ = 1,5:1. Các độc tính thường gặp nhất là tăng men gan (58,6%), thiếu máu (48,6%) và giảm bạch cầu hạt (32,9%). Hầu hết các tác dụng không mong muốn ở mức độ nhẹ đến trung bình (độ 1-2) và tự hồi phục trong vòng hai tuần. Chậm thải MTX gặp ở 11,4% các đợt điều trị và không có ca tử vong.
Kết luận: Độc tính của HD-MTX ở bệnh nhi bạch cầu cấp dòng lympho tiền B nguy cơ cao chủ yếu ở mức độ vừa - nhẹ và có khả năng tự hồi phục. Thiếu máu, giảm bạch cầu hạt và tăng men gan là các tác dụng không mong muốn thường gặp nhất.
##plugins.themes.vojs.article.details##
Từ khóa
Methotrexte liều cao (HD-MTX), Bạch cầu cấp dòng lympho tiền B, Tác dụng không mong muốn, Trẻ em, Chậm thải Methotrexate
Tài liệu tham khảo
2. Bielack SS, Soussain C, Fox CP et al. A European consensus recommendation on the management of delayed methotrexate elimination: supportive measures, leucovorin rescue and glucarpidase treatment. J Cancer Res Clin Oncol 2024;150(10):441. https://doi.org/10.1007/s00432-024-05945-6
3. Schultz KR, Pullen DJ, Sather HN et al.Risk- and response-based classifcation of childhood B-precursor acute lymphoblastic leukemia: a combined analysis of prognostic markers from the Pediatric Oncology Group (POG) and Children’s Cancer Group (CCG). Blood 2007;109(3):926-35. https://doi.org/10.1182/blood-2006-01-024729
4. Common Terminology Criteria for Adverse Events (CTCAE) Version 5.0 2017, NIH: U.S. 5. Miyazaki K, Asano N, Yamada T et al. DA-EPOCH-R combined with high-dose methotrexate
In patients with newly diagnosed stage II-IV CD5-positive difuse large B-cell lymphoma: a single-arm, open-label, phase II study. Haematologica 2020;105(9):2308-2315. https://doi.org/10.3324/haematol.2019.231076
6. Huỳnh Thiện Ngôn, Huỳnh Thiên Mạnh, Nguyễn Quốc Vụ Khanh và cộng sự. Đánh giá hiệu quả điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng lympho ở trẻ em bằng phác đồ Fralle 2000 trong 10 năm. Tạp chí nghiên cứu Y học TPHCM 2019;23(6):108.
7. Phạm Minh Tuấn. Phân tích biến cố bất lợi của phác đồ methotrexate liều cao ở bệnh nhi mắc Bạch cầu cấp dòng lympho tại Viện Huyết học - truyền máu Trung ương. Luận văn Thạc sĩ, Trường Đại học Dược Hà Nội 2019.
8. Nguyễn Phương Nguyên, Ngô Thị Thanh Thủy. Đặc điểm lâm sàng, kết quả điều trị và tiên lượng bệnh bạch cầu lympho cấp ở trẻ em tại Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh. Tạp chí Nhi khoa 2022;15(2&3):19-30.
9. Ái, T.T.. Kết quả điều trị sarcoma xương tại Bệnh viện Nhi Trung ương giai đoạn 2018 đến 2023. 2025, Trường Đại học Y dược Thành Phố Hồ Chí Minh.
10. Nguyễn Thị Tuyết Minh, Nguyễn Thị Việt Hà, Lê Thị Vân và cộng sự. Tác dụng không mong muốn của hóa trị liệu trên trẻ em mắc sarcoma xương tại Bệnh viện K - cơ sở Tân Triều. Tạp chí Y học Việt Nam 2024;545(2). https://doi.org/10.51298/vmj.v545i2.12258
11. Howard SC, McCormick J, Pui CH et al. Preventing and Managing Toxicities of High-Dose Methotrexate. Oncologist 2016;21(12):1471-1482. https://doi.org/10.1634/theoncologist.2015-0164