ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, HÓA SINH VÀ THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CORTICOID Ở TRẺ EM MẮC HỘI CHỨNG CUSHING NGOẠI SINH
##plugins.themes.vojs.article.main##
Tóm tắt
Hội chứng Cushing ngoại sinh là một rối loạn nội tiết - chuyển hóa thường gặp ở trẻ em, do phơi nhiễm kéo dài với glucocorticoids (GCs).
Mục tiêu: mô tả đặc điểm lâm sàng, hóa sinh và thực trạng sử dụng GCs ở trẻ mắc hội chứng Cushing ngoại sinh.
Đối tượng: 103 trẻ mắc hội chứng Cushing ngoại sinh tại Bệnh viện Sản Nhi Nghệ An và Bệnh viện Nhi Trung ương.
Phương pháp: mô tả cắt ngang.
Kết quả: tuổi trung vị: 6,33 tuổi, nam giới 53,4%. Bệnh lý hô hấp và tai mũi họng là lý do thường gặp nhất sử dụng GCs (42%). Đường dùng phổ biến nhất là đường uống (61,2%). Có 37,9% trường hợp tự ý dùng thuốc. Các biểu hiện thường gặp bao gồm: mặt tròn (83,5%), rậm lông (81,6%), thừa cân/béo phì (62,1%). Xét nghiệm sinh hóa: giảm cortisol máu buổi sáng (40,4%), tăng cholesterol (40,4%), tăng triglycerid (25%).
Kết luận: Hội chứng Cushing ngoại sinh ở trẻ em liên quan đến các thay đổi hình thể đặc trưng và nhiều rối loạn nội tiết, chuyển hóa quan trọng. Tình trạng lạm dụng GCs vẫn còn khá phổ biến, quản lý sử dụng GCs có vai trò quan trọng trong dự phòng, phát hiện sớm các biến chứng nhằm hạn chế những hậu quả lâu dài đối với sức khỏe trẻ em.
##plugins.themes.vojs.article.details##
Từ khóa
Hội chứng Cushing ngoại sinh, trẻ em, glucocorticoids
Tài liệu tham khảo
2. Ahmet A, Rowan-Legg A, Pancer L. Adrenal suppression from exogenous glucocorticoids: Recognizing risk factors and preventing morbidity. Paediatr Child Health, 2021. 26(4):242-254. https://doi.org/10.1093/pch/pxab015
3. Ahmed SM, Ahmed SF, Othman S et al. Topical corticosteroid-induced iatrogenic cushing syndrome in an infant; a case report with literature review. Ann Med Surg (Lond) 2021;71:102978. https://doi.org/10.1016/j.amsu.2021.102978
4. Đặng Thị Kim Giang, Vũ Chí Dũng, Nguyễn Thị Quỳnh Trang và cộng sự. Nguyên nhân, đặc điểm lâm sàng và xét nghiệm của bệnh nhi mắc hội chứng Cushing ngoại sinh. Tạp Chí Nghiên cứu Y học 2024;174(1):135-141. https://doi.org/10.52852/tcncyh.v174i1.2172
5. Length/height-for-age [Internet]. [cited 2026 Jul 21]. Available from: https://www.who.int/tools/child-growth-standards/standards/length-height-for-age
6. Beuschlein F, Else T, Bancos I et al. European Society of Endocrinology and Endocrine Society Joint Clinical Guideline: Diagnosis and therapy of glucocorticoid-induced adrenal insufficiency. Eur J Endocrinol 2024;190(5). https://doi.org/10.1093/ejendo/lvae029
7. Pofi R, Caratti G, Ray DW et al. Treating the Side Effects of Exogenous Glucocorticoids; Can We Separate the Good From the Bad?. Endocr Rev 2023;44(6):975-1011. https://doi.org/10.1210/endrev/bnad016
8. Nguyễn Ngọc Khánh, Cấn Thị Bích Ngọc. Đặc điểm rối loạn chuyển hóa ở trẻ mắc hội chứng Cushing do sử dụng glucocorticoids. Tạp chí Nghiên cứu Y học, 2025;191(6):271-278. https://doi.org/10.52852/tcncyh.v191i6.3548
9. Caniggia A, Nuti R, Lore F et al. Pathophysiology of the adverse effects of glucoactive corticosteroids on calcium metabolism in man. J Steroid Biochem 1981;15:153-61. https://doi.org/10.1016/0022-4731(81)90270-3
10. Improda N, Chioma L, Capalbo D et al. Glucocorticoid treatment and adrenal suppression in children: current view and open issues. J Endocrinol Invest 2025;48(1):37-52. https://doi.org/10.1007/s40618-024-02461-9