CĂN NGUYÊN VÀ BỆNH LÝ NỀN Ở TRẺ MẮC VIÊM PHỔI TÁI DIỄN ĐIỀU TRỊ TẠI TRUNG TÂM HÔ HẤP BỆNH VIỆN NHI TRUNG ƯƠNG
##plugins.themes.vojs.article.main##
Tóm tắt
Mục tiêu: Mô tả căn nguyên vi sinh và bệnh lý nền ở trẻ mắc viêm phổi tái diễn điều trị tại Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Nhi Trung ương 2025-2026.
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 260 trẻiêm phổi tái diễn tại Trung tâm Hô hấp - Bệnh viện Nhi Trung ương từ 01/08/2025 đến 31/03/2026.
Kết quả: Trong 260 trẻ tham gia nghiên cứu, 69,6% trường hợp phát hiện được ít nhất một căn nguyên vi sinh. Vi khuẩn là căn nguyên thường gặp nhất (40,8%), tiếp theo là virus (28,8%), chỉ có 1 trường hợp nhiễm , và 1 trường hợp nhiễm nấm Aspergillus. Trong nhóm vi khuẩn, các tác nhân thường gặp bao gồm Haemophilus influenzae (31,1%), Moraxella catarrhalis (31,1%) và Streptococcus pneumoniae (17%), được xác định bằng phương pháp nuôi cấy dịch tiết đường hô hấp. Mycoplasma pneumoniae chiếm 6,6% và được phát hiện bằng kỹ thuật PCR. Trong nhóm virus, virus hợp bào hô hấp (RSV) chiếm tỷ lệ cao nhất (79,2%), tiếp theo là Adenovirus (15,6%), trong khi Cytomegalovirus (CMV) chỉ gặp với tỷ lệ thấp. Có 158 trẻ (60,8%) mắc ít nhất 1 bệnh lý nền và 21,9% trẻ mắc từ hai bệnh lý nền trở lên. Các bệnh lý nền thường gặp gồm bệnh hô hấp như bất thường đường thở (18,4%), loạn sản phế quản phổi (16,5%); bệnh tim mạch (27,8%); rối loạn miễn dịch (13,9%); bất thường thần kinh như bại não (12%), động kinh (8,2%).
Kết luận: Vi khuẩn cộng đồng là căn nguyên vi sinh hàng đầu ở trẻ viêm phổi tái diễn, trong đó thường gặp nhất là H. influenzae, M. catarrhalis, S. pneumoniae, chủ yếu được phát hiện bằng phương pháp nuôi cấy bệnh phẩm dịch hô hấp. Bên cạnh đó virus, đặc biệt là RSV cũng đóng vai trò quan trọng. Phần lớn trẻ mắc viêm phổi tái diễn có bệnh lý nền, chủ yếu là các bất thường liên quan tới hệ hô hấp và tim mạch. Do đó, việc đánh giá toàn diện và có hệ thống các cơ quan này cần được chú ý khi tiếp cận và quản lý trẻ viêm phổi tái diễn.
##plugins.themes.vojs.article.details##
Từ khóa
viêm phổi tái diễn, trẻ em, bệnh lý nền, vi khuẩn, virus
Tài liệu tham khảo
2. Montella S, Corcione A, Santamaria F. Recurrent Pneumonia in Children: A Reasoned Diagnostic Approach and a Single Centre Experience. Int J Mol Sci 2017;18(2):296. https://doi.org/10.3390/ijms18020296
3. Cabrera PQ, Suquilanda MGO, Castro-Rodriguez JA. Changing the Underlying Causes of Recurrent Pneumonia In Children: A Systematic Review. Pediatr Pulmonol 2025;60(12):e71406. https://doi.org/10.1002/ppul.71406
4. Hoang KL, Ta AT, Pham VT. Severe recurrent pneumonia in children: Underlying causes and clinical profile in Vietnam. Ann Med Surg (Lond) 2021;67:102476. https://doi.org/10.1016/j.amsu.2021.102476
5. Tural-Kara T, Özdemir H, Yıldız N et al. Underlying Diseases and Causative Microorganisms of Recurrent Pneumonia in Children: A 13-Year Study in a University Hospital. J Trop Pediatr 2018;65(3):224-230. https://doi.org/10.1093/tropej/fmy037
6. Hoàng Kim Lâm, Tạ Anh Tuấn, Nguyễn Văn Dương. Căn nguyên vi sinh ở trẻ viêm phổi nặng/tái diễn tại khoa Điều trị tích cực, Bệnh viện Nhi Trung ương. Tạp chí Nghiên cứu Y học 2025;193(8):335-344. https://doi.org/10.52852/tcncyh.v193i8.3321
7. Phạm Ngọc Toàn. Căn nguyên vi sinh vật của bệnh viêm phổi tái diễn ở trẻ em tại Bệnh viện Nhi Trung ương năm 2016-2018. Tạp chí Y học Việt Nam 2020; 494(2):181-184.
8. WHO. Standardization of interpretation of chest radiographs for the diagnosis of pneumonia in children. World Health Organization. 2001
9. Özçelik T, Can Oksay S, Girit S. Diagnostic approach to the etiology of recurrent pneumonia in children. Pediatr Pulmonol 2024;59(12):3650-3659. https://doi.org/10.1002/ppul.27275
10. Phạm Thị Thanh Tâm, Lê Ngọc Duy, Phùng Thị Bích Thủy và cộng sự. Nhận xét đặc điểm bệnh lý nền ở trẻ viêm phổi tái diễn có suy hô hấp tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Tạp chí Y học Việt Nam 2020;494(2):181-184.